Buradasınız: Anasayfa / Sözlük / Abdullah Bin Muti kimdir? Hakkında Bilgi

Abdullah Bin Muti kimdir? Hakkında Bilgi

Sponsor Bağlantılar

ABDULLAH b. MUTİ’ Hakkında Ansiklopedik Bilgi

Abdullah b. Mutî’ b. Esved el-Kureşî el-Adevî (ö. 74/693) Emevî yönetimi aleyhindeki faaliyetleriyle meşhur olan sahâbî. Medine’de doğdu. İlk siyasî faaliyetle­re Muâviye devrinde başladı ve onun Ziyâd’ı Medine’ye vali tayin etmesine şiddetle karşı çıktı. Bu hareketiyle Eme­vî taraftarlarını çok öfkelendirdi, bu yüzden ağır itham ve hakaretlere mâ­ruz kaldı. Yezîd b. Muâviye’ye biat me­selesi tartışılırken halkı kışkırtmasın­dan endişe edildiği için Medine’de hap­sedildi; fakat başta Abdullah b. Ömer olmak üzere Adî kabilesi mensupları buna şiddetle itiraz edince hapisten çı­karıldı.

Hz. Hüseyin’i Küfe’ye gitmekten vaz­geçirmeye çalıştıysa da başaramadı. Yezîd’in halifeliğine tepki göstererek Medine’yi terketmek istedi. Ancak, İbn Ömer’in, bir halifeye biat etmeden ölenlerin Câhiliye ölümüyle (dinden çık­mış olarak) dünyayı terketmiş olacakla­rını ifade eden hadisi hatırlatması üze­rine Medine’de kalarak Yezîd aleyhin­deki faaliyetlerine devam etti; bir kısım halkın Mekke’de halifeliğini ilân eden Abdullah b. Zübeyr’e biat etmesini sağ­ladı. Harra Vak’ası’nda Emevîler’e karşı savaştı (683). Medine müdafaası sırasında halkı cesaretlendirmek İçin oku­duğu hutbe meşhurdur. Emevîler Medi­ne’yi ele geçirince İbnü’z-Zübeyr’in yanı­na giderek Mekke’yi kuşatan Emevî birliklerine karşı onun safında kahra­manca savaştı. 65 (684-85) yılında İbnü’z-Zübeyr tarafından Kûfe’ye vali ta­yin edildi. Burada halkı İbnü’z-Zübeyr aleyhine kışkırtarak Muhammed b. Hanefıyye’ye biata davet eden Muhtar es-Sakafi’nin faaliyetlerinden ve tayin etti­ği emîrü’ş-şurtayı [163] öldürmesinden dolayı endişeye kapıldı ve Kûfe’yi terkedip Mekke’ye döndü (66/685-86). Haccâc b. Yûsuf Mekke’yi muhasara et­tiği sırada yaralandı ve İbnü’z-Zübeyr’den kısa bir müddet önce öldü. Babası yoluyla rivayet ettiği bilinen tek hadis Müslim’in Şaluh’inde [164], Dârimi’nin Sünen’inde [165] ve Ahmed b. Hanbel’in Müsned’inde (III, 413; IV, 213) yer almıştır. [166]

Bibliyografya

1- İbn Sa’d. et-Tabakâtü’l-kübrâ (nşr. İhsan Abbas), Beyrut 1388/1968.
2- Halîfe b. Hayyât et-Tabakât (nşr. Süheyl Zek-kâr), Dımaşk 1966-67.
3- a.mlf, Târih (nşr. Süheyl Zekkâr), Dımaşk 1967-68.
4- Müsned, III, 413; IV. 213.
5- İbn Habîb, el-Muhabber (nşr. İlse Lichtenstadter), Hayda­râbâd 1361/1942.
6- Dârimî. “Diyât”, 24.
7- Müslim. “Cihâd”, 88.
8- İbn Kuteybe. el-Ma’ârif (nşr. Servet Ukkâşe), Kahire 1960.
9- Belâzürt. Ensâbul-eşrâf, İV/1. (nşr. İhsan Abbas), Beyrut 1979.
10- Taberî. Târih (nşr. M ). de Goeje), Leiden 1879-1901.
11- İbn Abdülber, el-İstî’âb (el-İşâbe içinde), Kahire 1328.
12- İbnü’I-‘Esîr, üsdü’i-ğâbe, Kahire 1285-87.
13- İbnü’I-‘Esîr, el-Kâmil (nşr. C. I. Tornberg), Leiden 1851-76-Beyrut 1399/1979.
14- İbn Hacer, et-İşâbe (nşr. Ali Muhammed el-Bicâvî). Kahire 1390-92/1970-72.
15- İbn Hacer, Tehzîbü’t-Tehzib, VI, 36.
16- K. V. Zetterstgen, “Abdullah”, İA, I, 38.
17- K. V. Zetterstgen, Ch. Pellat. “Abd Aliâh b. Mutî”, El2 (İng.), I, 50.
18- K. V. Zetterstgen, “Ab­dullah b. Muti”, UDMİ, XII, 806-807. [167] Sponsor Bağlantılar

Bir önceki yazımız olan Abdullah Bin Muhammed et-Teayişi Kimdir? Hakkında Bilgi Başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Cevapla

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Scroll To Top